Het was groot nieuws. Vestia verkeert in liquiditeitsproblemen. Ze hebben hun hand overspeeld op de financiële markten. Wat is er aan de hand? Vestia heeft een groot gedeelte van de renterisico’s van hun lopende en toekomstige financieringen afgedekt door derivaten. Op zich geen slechte strategie om het financieringsmanagement te scheiden van het risicomanagement of is er toch sprake van verkeerde keuzes..?
Derivatenportefeuille
De afgelopen 10 jaar zijn veel woningcorporaties gaan werken met derivaten om zodoende hun enorme (toekomstige) renterisico’s af te dekken. Derivaten bieden namelijk veel voordelen zoals meer flexibiliteit te creëren in de totale leningenportefeuille. Derivaten zijn vaak gunstiger geprijsd, omdat deze markt nu eenmaal competitiever is dan onze eigen onderhandse kapitaalmarkt, die slechts gedomineerd wordt door een beperkt aantal financiële partijen. Kortom niets mis met derivaten, maar toch alle hens aan dek sinds de kredietcrisis..!
Kredietcrisis gooit roet in het eten
In 2008 daalde wereldwijd de rentes op de financiële markten als gevolg van de kredietcrisis. De afgesloten derivaten kregen door deze sterk gedaalde rentes een negatieve marktwaarde. Het ondenkbare van veel treasurers werd waarheid: banken eisten van hun tegenpartijen – waaronder woningcorporaties – dat als zekerheid voor de negatieve marktwaarde van de derivaten een extra depot gestald moest worden. Door de negatieve marktwaarden van derivaten in combinatie met het verplicht storten van een depot, werd een andersoortig risico zichtbaar: namelijk het liquiditeitsrisico ofwel het risico dat men over onvoldoende middelen beschikt om aan de directe verplichtingen te voldoen. Het storten van een depot bij de bank als gevolg van de negatieve marktwaarde van een derivaat is nu eenmaal zo’n soort directe verplichting. Het is geen daadwerkelijk verlies voor de corporatie, maar het geld moet wel beschikbaar zijn. En het valt niet te ontkennen dat sinds de schuldencrisis dat geld een schaars middel begint te worden.
Wat schetst mijn verbazing
Blijkbaar heeft Vestia het liquiditeitsrisico van hun derivatenportefeuille in 2009 ook onderkend. Vestia maakt zijn derivatenportefeuille in 2009 minder gevoelig. Een verstandige keuze. Echter wat schetst mijn verbazing in 2010 – als de rust enigszins teruggekeerd is op de financiële markten – vergroten ze de nominale positie van hun derivatenportefeuille met meer dan 86%. Blijkbaar zijn de lessons learned in 2008 alweer vergeten en gaat men op de gebruikelijke voet verder. Goed dat Vestia derivaten inzet voor afdekking van hun (rente)risico’s, een beetje dom dat Vestia de liquiditeitsrisico’s van de derivaten te weinig heeft onderkend.
Over Ruud Pijpers
